19 Nov, 2025 489

Sau mưa lớn, ngập úng cục bộ gây thiệt hại nặng. Sở NN-MT Khánh Hòa hướng dẫn 4 nhóm giải pháp khôi phục lúa, rau màu, cây ăn quả và cây lâu năm.Giải pháp khôi phục cây lúa Theo ông Nguyễn Đức Thuận, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và BVTV Khánh Hòa, hiện toàn tỉnh Khánh Hòa đã gieo sạ vụ mùa 2025 trên 19.985 ha, chủ yếu lúa ở giai đoạn mạ đến chín. Để khắc phục ngập úng cục bộ, chủ động phòng chống và giảm thiểu thiệt hại do mưa lũ gây ra, Sở NN-MT Khánh Hòa đã có văn bản đề nghị UBND các xã, phường trên địa bàn tỉnh khẩn trương hướng dẫn nông dân áp dụng mọi biện pháp, kể cả thủ công để tiêu úng, tháo nước triệt để, tạo điều kiện cho ruộng khô ráo sớm. Đối với diện tích lúa đã đủ độ chín bị đổ ngã, cần tranh thủ thu hoạch sớm theo phương châm “xanh nhà hơn già đồng”Với những diện tích đã đủ độ chín bị ngã đổ, cần tranh thủ thu hoạch sớm theo phương châm “xanh nhà hơn già đồng” để hạn chế thấp nhất thiệt hại. Đối với diện tích bị bồi lấp hoặc đất phủ phù sa dày, nông dân cần nạo bỏ lớp đất bồi, vệ sinh đồng ruộng và bón phân bổ sung để phục hồi độ phì, đồng thời khơi thông hệ thống kênh mương. Lúa ở giai đoạn đẻ nhánh - làm đòng cần rửa sạch bùn đất trên lá (trong điều kiện không mưa) và phun chế phẩm sinh học chứa nấm Trichoderma để hạn chế ngộ độc hữu cơ. Nên giảm 10% lượng đạm ở lần bón đón đòng và khuyến khích sử dụng bảng so màu lá để bón phân hợp lý, tránh dư thừa đạm gây đổ ngã. Khôi phục rau màu, cây ngắn ngày và cây ăn quả Đối với rau màu và cây ngắn ngày, ưu tiên vệ sinh đồng ruộng, loại bỏ cây bị thối, héo. Nếu có điều kiện cần tủ đất bột hoặc giá thể sạch quanh gốc để cây ra rễ mới. Với các loại cây họ bầu bí, cần hạn chế tác động gốc rễ, chỉ cắt tỉa lá bị hư và xử lý nấm bệnh. Việc phục hồi bộ rễ được thực hiện bằng cách pha loãng phân lân hoặc chế phẩm sinh học tưới gốc. Sau đó bổ sung dinh dưỡng qua lá bằng phân bón lá, vi lượng hoặc chất kích thích sinh trưởng, đồng thời phun hoặc tưới gốc chế phẩm sinh học để phòng bệnh lở cổ rễ, héo xanh vi khuẩn. Khi đất khô ráo, tiến hành vun xới và tưới phân loãng tăng dần nồng độ theo sự phục hồi của cây.Đối với cây ăn quả, việc thoát nước và vệ sinh vườn là quan trọng nhất, đặc biệt ở vùng thấp trũng. Cần thu gom lá, quả rụng, cành gãy để hạn chế nấm bệnh lây lan. Sau khi đất rút nước, tiến hành xới nhẹ quanh gốc, bổ sung phân hữu cơ hoai mục kết hợp chế phẩm Trichoderma để phục hồi bộ rễ và đất. Cây cần được bổ sung dinh dưỡng bằng cách phun phân bón lá chứa trung, vi lượng (Ca, Mg, Zn, Bo...) và chất kích thích ra rễ. Sau 7 - 10 ngày hồi phục, bón thêm NPK cân đối, ưu tiên công thức có tỷ lệ lân và kali cao để tăng sức chống chịu. Cây bị ngã đổ cần được dựng lại, cố định bằng cọc, đồng thời cắt tỉa bớt cành, lá để giảm thoát hơi nước. Nông dân cần tăng cường kiểm tra, phát hiện sớm và xử lý các bệnh thối rễ, xì mủ, loét thân, cháy lá. Lưu ý cây công nghiệp lâu năm Cần thoát nước khẩn cấp bằng cách mở rãnh tiêu quanh gốc, đặc biệt ở vùng đất đỏ bazan hoặc chân đồi thấp. Không được để nước đọng quá 2 - 3 ngày vì dễ gây thối rễ, xì mủ thân. Cây nghiêng, đổ cần được cố định lại sớm bằng cọc để tránh gốc lung lay làm đứt rễ. Sau khi nước rút, cào bỏ lớp bùn, cỏ phủ gốc và tưới chế phẩm sinh học chứa Trichoderma hoặc Bacillus subtilis giúp phân hủy chất hữu cơ và phòng bệnh rễ. Khi rễ hồi phục, bón phân hữu cơ hoai mục kết hợp phân khoáng cân đối, tránh bón đạm cao. Cần cắt bỏ cành sâu bệnh, lá hư để giảm thoát hơi và phun phân bón lá chứa trung, vi lượng để phục hồi sinh trưởng. Nông dân cần theo dõi và xử lý bệnh thối rễ, vàng lá, nấm Phytophthora, bệnh chết nhanh, chết chậm bằng thuốc hoặc chế phẩm sinh học phù hợp. Ở vùng đồi dốc, khuyến cáo trồng xen cây phủ đất hoặc làm băng chắn để phòng chống sạt lở và xói mòn.Theo Kim Sơ - nongnghiepmoitruong.vn

25 Sep, 2025 389

Sản xuất nông nghiệp ở Lâm Đồng vẫn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn do việc lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật.Thời gian qua, nông nghiệp Lâm Đồng phát triển mạnh, tạo hàng trăm nghìn việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân. Tuy nhiên, việc lạm dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đang đe dọa môi trường, tính bền vững sản xuất và sức khỏe người tiêu dùng. Tồn dư hóa chất không chỉ làm suy giảm đất, nguồn nước, đa dạng sinh học mà còn khiến nhiều lô hàng có nguy cơ bị trả về do vượt mức dư lượng tối đa (MRL), ảnh hưởng uy tín nông sản Việt Nam.Ở lĩnh vực rau, hoa – thế mạnh của Lâm Đồng – sản xuất vẫn manh mún, nhỏ lẻ, kiểm soát chất lượng chưa chặt chẽ. Cơ sở hạ tầng còn hạn chế, biến đổi khí hậu làm sâu bệnh phức tạp, nông dân vẫn phụ thuộc nhiều vào thuốc hóa học.Theo TS. Đinh Văn Phê (WASI), xuất khẩu trái cây như chanh leo, sầu riêng, bơ ngày càng bị siết chặt tiêu chuẩn. Nếu sản xuất nhỏ lẻ, khó kiểm soát dư lượng hóa chất, sẽ khó đáp ứng yêu cầu quốc tế.Điển hình tại xã Kiến Đức (Đắk R’lấp), gia đình anh Nguyễn Văn Thế trồng hơn 2 ha cà phê xen canh sầu riêng, thu nhập ổn định hơn. Dù đã chuyển sang dùng chế phẩm sinh học, anh vẫn thừa nhận sâu bệnh khó kiểm soát, nhiều lúc buộc phải dùng thuốc hóa học để tránh mất mùa.Anh Nguyễn Văn Thế, xã Kiến Đức, tỉnh Lâm Đồng cũng như một số hộ nông dân khác đang từng bước tìm hiểu và chuyển dần sang canh tác hữu cơ. “Chúng tôi rất muốn bỏ hẳn thuốc bảo vệ thực vật nhưng mưa nhiều, ẩm cao khiến sâu bệnh, nấm xuất hiện liên tục, ảnh hưởng lớn đến mùa vụ, nên chưa thể chuyển hoàn toàn sang canh tác hữu cơ,” anh Nguyễn Văn Thế chia sẻ. Câu chuyện này phản ánh khó khăn chung: dù nhận thức đã thay đổi, nông dân vẫn cần hỗ trợ đồng bộ từ chính quyền, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và đầu ra ổn định để mạnh dạn sản xuất an toàn, bền vững. Dưới áp lực năng suất và chất lượng, nhiều hộ vẫn phụ thuộc hóa chất. Khảo sát ngành nông nghiệp cho thấy tại các vùng chuyên canh cà phê, hồ tiêu, cây ăn trái, lượng phân bón và thuốc thường vượt nhu cầu 10–20%, gây thoái hóa đất và ảnh hưởng nguồn nước. TS. Đinh Văn Phê khuyến nghị: quản lý đất hợp lý; kiểm tra chất lượng đất, bảo đảm không nhiễm kim loại nặng/hóa chất độc hại; thực hiện luân canh; tăng cường bón phân hữu cơ đã ủ hoai; tuyệt đối không dùng phân tươi để giảm dư lượng hóa chất và phục hồi hệ sinh thái đất.“Chúng tôi rất muốn bỏ hẳn thuốc bảo vệ thực vật nhưng mưa nhiều, ẩm cao khiến sâu bệnh, nấm xuất hiện liên tục, ảnh hưởng lớn đến mùa vụ, nên chưa thể chuyển hoàn toàn sang canh tác hữu cơ,” anh Nguyễn Văn Thế chia sẻ. Câu chuyện này phản ánh khó khăn chung: dù nhận thức đã thay đổi, nông dân vẫn cần hỗ trợ đồng bộ từ chính quyền, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và đầu ra ổn định để mạnh dạn sản xuất an toàn, bền vững.Dưới áp lực năng suất và chất lượng, nhiều hộ vẫn phụ thuộc hóa chất. Khảo sát ngành nông nghiệp cho thấy tại các vùng chuyên canh cà phê, hồ tiêu, cây ăn trái, lượng phân bón và thuốc thường vượt nhu cầu 10–20%, gây thoái hóa đất và ảnh hưởng nguồn nước.TS. Đinh Văn Phê khuyến nghị: quản lý đất hợp lý; kiểm tra chất lượng đất, bảo đảm không nhiễm kim loại nặng/hóa chất độc hại; thực hiện luân canh; tăng cường bón phân hữu cơ đã ủ hoai; tuyệt đối không dùng phân tươi để giảm dư lượng hóa chất và phục hồi hệ sinh thái đất.Dưới áp lực năng suất và chất lượng, nhiều hộ vẫn phụ thuộc hóa chất. Khảo sát ngành nông nghiệp cho thấy tại các vùng chuyên canh cà phê, hồ tiêu, cây ăn trái, lượng phân bón và thuốc thường vượt nhu cầu 10–20%, gây thoái hóa đất và ảnh hưởng nguồn nước.TS. Đinh Văn Phê khuyến nghị: quản lý đất hợp lý; kiểm tra chất lượng đất, bảo đảm không nhiễm kim loại nặng/hóa chất độc hại; thực hiện luân canh; tăng cường bón phân hữu cơ đã ủ hoai; tuyệt đối không dùng phân tươi để giảm dư lượng hóa chất và phục hồi hệ sinh thái đất.Nếu nông dân không thay đổi tư duy canh tác theo hướng hữu cơ, việc xuất khẩu nông sản sẽ gặp nhiều khó khăn.Trước thực trạng lạm dụng hóa chất, Lâm Đồng đã ban hành nhiều chính sách thúc đẩy nông nghiệp an toàn, bền vững. Đến 8/2025, toàn tỉnh có 23.489 ha đạt chuẩn GAP và tương đương, 122.247 ha đạt các chuẩn quốc tế (UTZ, 4C, Rainforest Alliance). Tuy nhiên, diện tích hữu cơ mới 4.024 ha, còn rất nhỏ so với hơn 300.000 ha đất nông nghiệp, cho thấy quy mô sản xuất hữu cơ vẫn chưa tương xứng tiềm năng và nhu cầu thị trường.ThS. Bùi Khánh Tùng (Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam) đề xuất Tây Nguyên, trong đó có Lâm Đồng, cần khuyến khích nghiên cứu, sản xuất và sử dụng thuốc BVTV sinh học; đẩy mạnh tuyên truyền, tập huấn để nông dân sử dụng phân bón, thuốc an toàn. Một giải pháp then chốt là chuỗi liên kết sản xuất – tiêu thụ: khi có doanh nghiệp bao tiêu, nông dân buộc tuân thủ quy trình, giữ được hợp đồng và đầu ra ổn định. Lâm Đồng đã nhân rộng một số HTX rau, hoa công nghệ cao, ghi chép nhật ký canh tác, bảo đảm truy xuất nguồn gốc.Ngoài ra, chuyên gia khuyến nghị thúc đẩy nông nghiệp tuần hoàn – hữu cơ, chọn giống kháng sâu bệnh để giảm áp lực thuốc hóa học, và đầu tư công nghệ sau thu hoạch nhằm giảm tổn thất, nâng chất lượng nông sản phục vụ xuất khẩu.Trang trại Gia Trung ở phường Đông Gia Nghĩa đang canh tác măng cụt và sầu riêng theo hướng hoàn toàn hữu cơ. Ông Bùi Khánh Tùng nhấn mạnh cần hình thành chuỗi liên kết sản xuất – tiêu thụ: khi có doanh nghiệp bao tiêu, nông dân sẽ tuân thủ quy trình an toàn theo tiêu chuẩn để giữ hợp đồng và đầu ra ổn định. Lâm Đồng đã nhân rộng các HTX rau, hoa công nghệ cao, ghi chép nhật ký canh tác và truy xuất nguồn gốc.Các chuyên gia cũng khuyến nghị đẩy mạnh nông nghiệp tuần hoàn – hữu cơ, chọn giống kháng sâu bệnh để giảm áp lực thuốc hóa học, đồng thời đầu tư công nghệ sau thu hoạch nhằm giảm tổn thất và nâng chất lượng nông sản xuất khẩu.Theo Phạm Hoài - nongnghiepvamoitruong

20 Sep, 2025 462

Ý nghĩa chiến lược của ngành lúa gạoTheo cam kết, 40% số tiền thưởng (khoảng 1,4 tỷ đồng) được chia trực tiếp cho nông dân, phần còn lại tái đầu tư cho các chương trình đào tạo, tập huấn kỹ thuật.Giải thưởng 3,5 tỷ đồngNgày 19/9, tại TP Long Xuyên (An Giang), Công ty TNHH Lúa gạo Việt Nam – Vinarice trao thưởng cho các tổ hợp tác và HTX tham gia sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp trong chuỗi liên kết của doanh nghiệp, thuộc Dự án “Chuyển đổi chuỗi giá trị lúa gạo ứng phó BĐKH và phát triển bền vững tại ĐBSCL (TRVC)”. Dự án do DFAT (Bộ Ngoại giao & Thương mại Úc) tài trợ, SNV phối hợp Bộ NN&MT và Sở NN&MT An Giang, Đồng Tháp triển khai giai đoạn 2023–2027.Cánh đồng sản xuất lúa giảm phát thải trong dự án TRVC tại Đồng Tháp do Vinarice triển khai.Kết quả kỹ thuật – môi trường (vụ đông xuân 2024–2025)Trong vụ 2 của dự án (Đông Xuân 2024–2025), diện tích do Vinarice tổ chức và đồng hành đạt 20.518 ha, chiếm hơn 60% quy mô toàn dự án ở giai đoạn này. Nhờ AWD kết hợp thu gom rơm rạ và gói kỹ thuật đồng bộ, lượng phát thải ước giảm 78.485,62 tấn CO₂e. Ở phương diện kinh tế, lợi nhuận bình quân hộ nông dân được ghi nhận ở mức 58,82% doanh thu—cao hơn rất nhiều so với ngưỡng tối thiểu 30% mà dự án đặt ra. Bên cạnh đó, chính sách GEDSI được triển khai bằng thưởng cộng thêm 10 đồng/kg lúa cho hộ có phụ nữ làm chủ và 15 đồng/kg cho hộ có chủ hộ là người khuyết tật, nhằm khuyến khích sự tham gia và bảo đảm công bằng lợi ích trong cộng đồng sản xuất.Phát biểu – đánh giáĐại diện SNV, bà Trần Thu Hà (Giám đốc Dự án TRVC), nhấn mạnh cơ chế “thưởng theo kết quả” đã tạo động lực để doanh nghiệp và nông dân đổi mới cách làm, vừa đạt mục tiêu khí hậu vừa nâng lợi nhuận; Vinarice trở thành điển hình với kết quả giảm phát thải rõ rệt đi kèm chuỗi liên kết vận hành hiệu quả. Đại diện Sở TN&MT An Giang cũng đánh giá kết quả này vượt ra ngoài khuôn khổ một mùa vụ riêng lẻ và có ý nghĩa chiến lược đối với định hướng lúa chất lượng cao, phát thải thấp, phát triển bền vững của An Giang – Đồng Tháp nói riêng và toàn vùng ĐBSCL nói chung.Cách chi thưởng – đi đến tận tay nông dânTiền thưởng được phân bổ minh bạch theo tỉ lệ đóng góp (diện tích, sản lượng, mức tuân thủ kỹ thuật). Dòng tiền đi từ doanh nghiệp nhận thưởng đến các hợp tác xã/tổ hợp tác để chi trả trực tiếp cho nông dân, bảo đảm 40% tổng giá trị giải thưởng đến đúng người làm ra kết quả; 60% còn lại tái đầu tư cho đào tạo, tập huấn, máy móc và hệ thống giám sát nhằm duy trì và nâng mức giảm phát thải trong các vụ sau.Vinarice đặt mục tiêu trong vụ 3 sẽ nâng diện tích tham gia TRVC lên gần 50.000 ha, kỳ vọng tạo ra tác động lớn hơn về môi trường, kinh tế và xã hộiÔng Trần Trương Tấn Tài (Vinaseed/Vinarice): xem nông dân là trung tâm; giải thưởng là vinh dự chung; cam kết hỗ trợ kỹ thuật, bao tiêu và mở rộng gần 50.000 ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp vụ tới. TRVC dùng cơ chế thưởng theo kết quả; Vinarice là điển hình vừa giảm phát thải, vừa tăng lợi nhuận, đảm bảo công bằng xã hội → chứng minh nông nghiệp Việt có thể thích ứng BĐKH bền vững.Đóng góp mục tiêu quốc gia: mô hình liên kết của Vinarice giúp tiến tới mục tiêu giảm 30% khí metan đến 2030 (COP26) và thực hiện Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp ĐBSCL. Góc nhìn địa phương (An Giang – Nguyễn Thanh Hiệp): TRVC giúp đổi tư duy sản xuất, giảm chi phí 25–29%, nông dân hưởng quỹ thưởng, đời sống cải thiện; tỉnh sẽ tiếp tục mở rộng mô hình.Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang và đại diện dự án TRVC trao giải thưởng cho nông dân trồng lúa tại ĐBSCL tham gia dự ánÝ nghĩa chiến lược của ngành lúa gạoBước tiến qua các vụ: Vụ 1 (hè thu 2024) Vinarice tham gia 997 ha, giảm phát thải ~3.900 tấn CO₂; sang vụ 2 (đông xuân 2025) diện tích tăng hơn 20 lần, lượng giảm phát thải vượt trội – khẳng định hướng đi đúng. Mục tiêu sắp tới: Vụ 3 đặt mục tiêu nâng quy mô gần 50.000 ha, kỳ vọng tác động môi trường – kinh tế – xã hội lớn hơn. Quan điểm địa phương: Ông Nguyễn Thanh Hiệp (Phó Giám đốc Sở NN&MT An Giang) đánh giá kết quả không chỉ ở phạm vi một doanh nghiệp/một mùa vụ, mà mang ý nghĩa chiến lược cho ngành lúa gạo hiện đại, phát thải thấp, bền vững tại An Giang – Đồng Tháp và toàn vùng. Kỳ vọng hệ thống: Dự án TRVC sẽ là “bệ phóng” nhân rộng canh tác tiên tiến, đóng góp mục tiêu giảm phát thải quốc gia, thích ứng BĐKH.Nông dân trồng lúa ở ĐBSCL nhận thưởng 3,5 tỷ đồng từ dự án TRVCTheo Lê Hoàn Vũ - Nongnghiepmoitruong.vn

13 Sep, 2025 360

Ứng dụng khoa học công nghệ và phát triển 'tư duy xanh' đang mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp Việt Nam, giúp nâng cao chất lượng và năng lực cạnh tranh quốc tế.“Chìa khóa vàng” nâng cao giá trị nông sảnTheo PGS.TS. Phạm Anh Tuấn – Viện trưởng Viện Cơ điện nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch – dù đã có những tiến bộ nhất định, công nghệ bảo quản, chế biến và cơ giới hóa nông nghiệp ở Việt Nam vẫn tồn tại nhiều bất cập. Tỷ lệ thất thoát sau thu hoạch, đặc biệt với rau củ quả, còn cao do công nghệ áp dụng rời rạc, thiếu đồng bộ và chưa phù hợp với quy mô sản xuất nhỏ lẻ.Ông Tuấn cho rằng để giải quyết vấn đề, cần phát triển công nghệ theo hướng đồng bộ, bao trùm từ thu hoạch đến bảo quản, chế biến. Quan trọng hơn, máy móc và thiết bị phải được thiết kế với công suất phù hợp điều kiện đồng ruộng Việt Nam, đồng thời đẩy mạnh tự động hóa trong khâu sơ chế, bảo quản nhằm giảm phụ thuộc vào lao động thủ công.“Thực tế, nhiều máy móc hiện nay có công suất nhỏ, không đáp ứng kịp mùa vụ, dẫn đến chi phí cao và hiệu suất thấp. Tại Viện, chúng tôi đã nghiên cứu hệ thống máy trồng và thu hoạch hành, tỏi, giúp giải phóng sức lao động, tiết kiệm chi phí và nâng cao năng suất. Đây chính là những giải pháp cơ giới hóa tích hợp cần được nhân rộng để nâng giá trị nông sản,” ông Tuấn nhấn mạnh.PGS.TS Phạm Anh Tuấn nhấn mạnh sự cần thiết phải đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng công nghệ đồng bộ từ khâu thu hoạch đến chế biến sau thu hoạch.Bên cạnh ứng dụng công nghệ, PGS.TS. Phạm Anh Tuấn nhấn mạnh rằng việc áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến như HACCP hay ISO 22000 là điều kiện bắt buộc. Đây không chỉ là “tấm vé thông hành” giúp đảm bảo an toàn thực phẩm mà còn là yếu tố then chốt để nông sản Việt Nam vượt qua các hàng rào kỹ thuật khắt khe của thị trường xuất khẩu.Để đạt được mục tiêu này, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp: đầu tư nghiên cứu – chuyển giao công nghệ, xây dựng chuỗi giá trị khép kín từ sản xuất, thu hoạch, bảo quản, chế biến đến tiêu thụ. Chỉ khi các khâu liên kết chặt chẽ, nông sản mới có thể giảm thất thoát, nâng cao giá trị gia tăng và đáp ứng yêu cầu hội nhập.Song song với đó, việc nâng cao năng lực của nông dân cũng đóng vai trò nền tảng. Thông qua các chương trình đào tạo, tập huấn sử dụng máy móc hiện đại và hướng dẫn quy trình sản xuất an toàn, bền vững, người nông dân sẽ trở thành chủ thể tích cực trong đổi mới. “Sự kết hợp giữa công nghệ, quản lý và nguồn nhân lực chính là nền tảng vững chắc để nâng cao chất lượng, giảm lãng phí và tăng sức cạnh tranh cho nông sản Việt Nam,” ông Tuấn khẳng định.Biến phế phụ phẩm thành tài nguyênTS. Nguyễn Anh Phong – Viện Chiến lược, Chính sách Nông nghiệp và Môi trường – cho rằng nông nghiệp tuần hoàn là giải pháp tất yếu để phát triển bền vững, vừa giảm ô nhiễm vừa tạo giá trị mới từ phế phụ phẩm.Theo ông, sản xuất lúa gạo, rau quả, chăn nuôi và thủy sản ở Việt Nam thải ra lượng phế phụ phẩm khổng lồ. Nếu xử lý kém sẽ gây ô nhiễm, nhưng nếu tận dụng tốt có thể biến thành “mỏ vàng” – như rơm rạ dùng trồng nấm, làm thức ăn gia súc, hay chất thải chăn nuôi sản xuất biogas và phân hữu cơ.Để hiện thực hóa, Nhà nước cần khung pháp lý rõ ràng, chính sách tín dụng – thuế ưu đãi, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư công nghệ xử lý. Song song đó, cần ứng dụng tiến bộ khoa học và xây dựng mô hình điểm tại địa phương để nhân rộng trên toàn quốc.“Nông nghiệp tuần hoàn không chỉ là mô hình mới, mà là hướng đi tất yếu giúp Việt Nam phát triển kinh tế nông nghiệp gắn với bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu,” TS. Phong nhấn mạnh.Phụ phẩm nông nghiệp là nguồn tài nguyên quýCông nghệ xanh “mở đường” hội nhập quốc tế GS.TS Lê Văn Tán, Tổng Biên tập Tạp chí Khoa học Công nghệ (Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM), nhận định công nghệ xanh và thực phẩm tương lai chính là “tấm hộ chiếu” để nông sản Việt Nam tiến ra thị trường quốc tế.Người tiêu dùng ngày nay quan tâm nhiều hơn đến nguồn gốc, quy trình sản xuất và tác động môi trường, buộc nông nghiệp phải chuyển sang hướng đi xanh: giảm hóa chất, phát triển thực phẩm hữu cơ, thực phẩm chức năng, protein thực vật và sản phẩm công nghệ sinh học. Việt Nam, với sự đa dạng sinh học, có tiềm năng lớn để phát triển các sản phẩm giá trị cao đáp ứng nhu cầu trong và ngoài nước.Theo GS.TS Lê Văn Tán, cần đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, đặc biệt trong công nghệ gen và công nghệ sinh học nhằm tạo giống cây trồng năng suất cao, kháng bệnh tốt và giàu dinh dưỡng. Đồng thời, việc xây dựng thương hiệu cũng rất quan trọng: doanh nghiệp phải áp dụng tiêu chuẩn quốc tế, minh bạch thông tin, truy xuất nguồn gốc và kể được “câu chuyện sản phẩm”.“Chỉ khi kết hợp công nghệ hiện đại với thương hiệu uy tín, nông sản Việt mới có thể nâng cao niềm tin và khẳng định vị thế trên thị trường toàn cầu,” ông Tán nhấn mạnh.Công nghệ xanh góp phần đưa nông sản Việt Nam từng bước nâng cao năng lực sản xuất theo chuẩn mực quốc tế.Để gia tăng sức cạnh tranh, Việt Nam phải chủ động hội nhập quốc tế, không chỉ bằng cách tham gia các hiệp định thương mại và diễn đàn đa phương mà còn thông qua việc học hỏi kinh nghiệm, tiếp nhận công nghệ tiên tiến từ các quốc gia phát triển. Nhờ đó, nông sản Việt Nam vừa có cơ hội mở rộng thị trường, vừa từng bước nâng cao năng lực sản xuất theo chuẩn mực quốc tế.Theo Thủy Nguyễn - nongnghiepmoitruong.vn

09 Sep, 2025 541

Đêm trên biển, hàng trăm con tàu đánh cá sáng đèn, nhộn nhịp như một ngôi làng trôi giữa đại dương. Giữa khung cảnh ấy, câu dặn dò xưa “Chừa cá nhỏ cho ngày sau” lại vang lên như một lời nhắc nhở: phải biết giữ gìn nguồn lợi để còn nghề cho mai sau.Tàu cá của ngư dân Trà Câu vươn khơiNghề biển và bài học “chừa cá nhỏ”Ngư dân Nguyễn Thành Sơn (50 tuổi, P. Trà Câu, TX. Đức Phổ, Quảng Ngãi) là một trong những người tiên phong chọn cách đánh bắt bền vững. Ông đầu tư giàn lưới dài đến 18 km với mắt lưới lớn, chỉ bắt cá to, chừa cá nhỏ để sinh sôi. Nhờ đó, ông vừa có thu nhập cao, có khi chỉ cần vài con cá lớn đã thu được hàng chục triệu đồng, vừa giúp nguồn lợi hải sản được tái tạo.Ông Sơn tâm sự: “Mắt lưới lớn nên chỉ bắt cá to, còn cá nhỏ lọt lưới, tiếp tục lớn lên và sinh sôi. Có vậy thì ngư dân mới đi biển lâu dài được.” Câu nói ấy không chỉ là kinh nghiệm mưu sinh mà còn là quan điểm gìn giữ biển bền vững.Tàu cá của ngư dân P.Trà Câu đậu tại cảng Mỹ ÁNghề “lưới rút cây” – sự khôn ngoan của ngư dânNgoài nghề lưới khơi xa, ngư dân Trà Câu còn giữ nghề truyền thống “lưới rút cây”. Khi thấy bè cây trôi dạt, họ thả lưới bao quanh vì biết cá thường tụ lại dưới gốc cây. Công việc thường diễn ra vào sáng sớm, đòi hỏi sự khéo léo, nhưng mang lại những mẻ cá bất ngờ. Đây là minh chứng cho sự sáng tạo và thích nghi của ngư dân trong đời sống gắn bó với biển.Ngư dân kéo lưới trên biển đêmLời nhắn nhủ từ biển cảNhững câu chuyện đời thường của ngư dân không chỉ phản ánh sự vất vả của nghề biển mà còn gửi gắm thông điệp: khai thác phải đi đôi với giữ gìn. “Chừa cá nhỏ cho ngày sau” chính là bài học giản dị nhưng sâu sắc, để biển mãi nuôi sống con người và để nghề biển được tiếp nối cho các thế hệ sau.Theo Trang Thy - Thanhnien.vn

09 Aug, 2025 341

Nhật Bản đang đẩy mạnh các biện pháp thu giữ carbon để đạt mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050. Một trong những nỗ lực đáng chú ý là dự án "carbon xanh dương", tập trung vào việc tận dụng khả năng hấp thụ CO2 vượt trội của thực vật biển.Theo Bộ Môi trường Nhật Bản, dự án "carbon xanh dương" sẽ tập trung vào việc nuôi trồng và lưu trữ thực vật dưới đáy biển sâu. Đây được xem là một giải pháp tiềm năng, bổ sung cho các nỗ lực hiện có trong việc giảm phát thải.Tại sao "carbon xanh dương" lại hiệu quả?Các chuyên gia nhận định rằng CO2 rất dễ hòa tan trong nước và thực vật biển phát triển nhờ hấp thụ lượng CO2 này. Các hệ sinh thái ven biển và đại dương như rừng ngập mặn và tảo bẹ có khả năng hấp thụ và lưu trữ carbon vượt trội hơn hẳn so với thực vật trên cạn.Carbon xanh dương: Lượng carbon được lưu giữ lâu dài dưới đáy biển, sau khi các hệ sinh thái biển hấp thụ qua quá trình quang hợp.Carbon xanh lá: Carbon được lưu giữ trong các hệ sinh thái trên đất liền.Trong bối cảnh khả năng hấp thụ CO2 của rừng tại Nhật Bản đang giảm dần do cây cối già cỗi (chỉ đạt khoảng 45 triệu tấn trong năm tài chính 2023), việc phát triển "carbon xanh dương" được kỳ vọng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc ứng phó với biến đổi khí hậu.Mục tiêu và kế hoạch triển khaiBộ Môi trường Nhật Bản đã giao cho các đối tác uy tín như Cơ quan Khoa học và Công nghệ Biển-Trái đất, công ty dầu khí Eneos và các đơn vị khác để nghiên cứu hành vi của tảo biển ở độ sâu lớn. Đồng thời, họ sẽ đánh giá tác động môi trường của các dự án thu giữ và lưu trữ carbon này.Cỏ biển phát triển trên một thảm rong biển ven bờ Kisarazu, tỉnh Chiba (Nhật Bản). Ảnh: Bộ Đất đai, Hạ tầng, Giao thông và Du lịch Nhật Bản.Nhật Bản đặt mục tiêu tham vọng, thu giữ:1 triệu tấn CO2 từ carbon xanh dương vào năm tài chính 2035.2 triệu tấn CO2 vào năm tài chính 2040.Mặc dù lượng carbon hấp thụ thực tế từ thực vật ven biển hiện chỉ đạt khoảng 34 tấn trong năm 20 mại, dự án này cho thấy tầm nhìn chiến lược của Nhật Bản trong việc tìm kiếm các giải pháp sáng tạo, đột phá nhằm đạt mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050.Đây là một thông tin tích cực, mang đến cái nhìn mới về tiềm năng của các hệ sinh thái biển trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu toàn cầu.Nguồn: https://nongnghiepmoitruong.vn/

30 May, 2025 763

Canh tác cây trông từ các chế phẩm hữu cơ giúp tránh thoái hóa đất, duy trì sự cân bằng của hệ vi sinh vật trong đất, làm giảm các tác động của các chất hóa học BVTV ô nhiễm như Cadimi (Cd)Giúp đất tránh xa ô nhiễm Theo các chuyên gia về đất, canh tác hữu cơ giúp giữ được cấu trúc tự nhiên của đất, cây trồng phát triển khỏe mạnh, sản phẩm nông nghiệp an toàn hơn cho người tiêu dùng. Đây được xem là con đường bền vững, giúp ngành nông nghiệp tránh xa nguy cơ ô nhiễm, trong đó có Cadimi.Theo Tiến sĩ Nguyễn Đăng Nghĩa, nguyên Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu đất, phân bón và môi trường phía Nam, Cadimi không tự xuất hiện, mà đến từ sự chủ quan và những "lỗ hổng" kéo dài trong kiểm soát đầu vào.Canh tác bằng phương pháp hữu cơ giữ được cấu trúc đất tự nhiên, cây trồng phát triển khỏe mạnh, sản phẩm nông nghiệp an toànÔng cảnh báo: “Cadimi không phải là một hiện tượng lạ mà là hệ lụy của cả một hệ thống sản xuất thiếu kiểm soát. Vấn đề không nằm ở khoa học kỹ thuật hay tài chính, cái khó nhất hiện nay là ở khâu tổ chức và quản lý”.Ông Nghĩa cho rằng, không nên chỉ đổ trách nhiệm lên vai người nông dân, vì thị trường phân bón hiện nay như một "ma trận". Nông dân không có khả năng phân tích được các thành phần, họ chỉ biết chọn loại phân nào cho hiệu quả nhanh là dùng.Thậm chí, có những loại phân DAP trên thị trường từng bị phát hiện chứa hàm lượng Cadimi cao, nhưng thông tin cảnh báo cũng chưa đến được với người dân kịp thời. Điều đáng lo ngại là ngay cả nhiều nhà quản lý địa phương cũng chưa thực sự hiểu rõ bản chất vấn đề Cadimi, từ nguồn gốc đến cơ chế nhiễm và tác hại dài hạn. Do đó, dẫn đến sự thiếu thống nhất trong chỉ đạo, giám sát khiến nông dân và doanh nghiệp như “đi trong sương mù”.Đồng quan điểm, Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam Đặng Phúc Nguyên cũng nhấn mạnh, cần phải kiểm soát chặt ngay từ gốc, không chỉ giúp việc đàm phán kiểm dịch và thông quan thuận lợi hơn, mà còn là “lá chắn” quan trọng trong quá trình ngăn chặn hành vi gian lận, bảo vệ uy tín nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.“Cần lập chốt kiểm dịch tại vườn, siết chặt tình trạng phân bón lậu, cải tạo đất và xây dựng hệ thống xét nghiệm chất cấm vùng trồng, xem đây là những giải pháp mang tính chiến lược giúp ngành sầu riêng Việt Nam từng bước khôi phục vị thế xuất khẩu, nhất là tại thị trường Trung Quốc đang ngày càng siết tiêu chuẩn và cạnh tranh gay gắt”, ông Nguyên kiến nghị.Theo ông Nguyên, một trong những giải pháp mang tính đột phá là thành lập hệ thống phòng xét nghiệm nhanh ngay tại vùng trồng theo mô hình xã hội hóa. Nhờ đó, nhà vườn có thể chủ động mang mẫu đất, nước hoặc trái đến kiểm tra, được cấp chứng nhận đạt chuẩn trước khi bước vào quy trình kiểm nghiệm tại các phòng lab do phía Trung Quốc công nhận.Kiểm soát từ gốc, bịt "lỗ hổng" chất cấmHiện nay, các cơ quan chuyên môn đã bắt đầu triển khai đồng bộ các biện pháp can thiệp để cải tạo đất và phục hồi hệ sinh thái vi sinh vật trong đất. Ông Nguyễn Văn Mười, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, cho biết: “Chúng tôi đã làm việc với một câu lạc bộ sản xuất tại Đắk Nông, tư vấn mang mẫu đất và nước đi xét nghiệm. Sau khi có kết quả, câu lạc bộ đã tiến hành xử lý cải tạo đất và đạt được kết quả tích cực. Chúng tôi khuyến khích họ tiếp tục theo dõi và phổ biến kinh nghiệm này cho cộng đồng nông dân”.Hiệp hội rau quả Việt Nam phối hợp với các địa phương tổ chức xét nghiệm mẫu đất, nước và hướng dẫn kỹ thuật cho nông dân cải tạo đấtTheo ông Mười, thời gian qua, Hiệp hội đã phối hợp với nhiều địa phương vùng Tây Nguyên như Đắk Nông, Đắk Lắk để tổ chức xét nghiệm mẫu đất, nước, cải tiến quy trình sản xuất và tổ chức tọa đàm hướng dẫn kỹ thuật cho nông dân. Tuy nhiên, thực tế cho thấy phần lớn người sản xuất vẫn chưa nắm được yêu cầu thị trường hay tiêu chuẩn quốc tế.Đáng chú ý, các doanh nghiệp xuất khẩu lớn cũng bắt tay phối hợp cùng nông dân tham gia vào cuộc “thanh lọc từ gốc”, bằng cách kiểm tra tồn dư Cadimi ngay tại vườn, loại bỏ các hộ trồng không đạt chuẩn ra khỏi chuỗi cung ứng. Kiểm soát từ đầu vụ, bịt kín đường vào của chất cấm, là điều kiện tiên quyết để lấy lại niềm tin thị trường và giữ vững vị thế xuất khẩu chính ngạch trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt.Ông Bùi Xuân Hoàng Henry (Henry Bùi), Tổng Giám đốc Trung tâm Kiểm định Hoàn Vũ, đơn vị được Trung Quốc công nhận trong hệ thống kiểm nghiệm nông sản xuất khẩu, cảnh báo: “Cadimi tồn dư trong sầu riêng không bắt nguồn từ đặc điểm tự nhiên của đất, mà chủ yếu là hệ quả từ lạm dụng phân bón không kiểm soát. Nếu không ngăn từ gốc, dù kiểm mẫu cuối cùng có đạt, thì vẫn là sự bị động”.Theo ông Henry Bùi, thời điểm đầu khi chất vàng O bị phát hiện trong sầu riêng, tỉ lệ mẫu vi phạm rất cao. Tuy nhiên, nhờ sự vào cuộc quyết liệt của truyền thông và cơ quan chức năng, đến nay số mẫu vi phạm đã giảm đáng kể. Người nông dân đã dần hiểu rằng đây là chất bị cấm, có hại cho sức khỏe cộng đồng, nhưng vẫn cần tăng cường tập huấn để bà con ý thức được việc kiểm soát chất lượng phải bắt đầu ngay từ vườn, chứ không thể chờ đến khi sản phẩm ra tới cửa khẩu.Các doanh nghiệp xuất khẩu lớn đã bắt tay phối hợp cùng nông dân tham gia vào cuộc “thanh lọc từ gốc” chất cấm theo quy định của thị trường Trung Quốc.Không chỉ Cadimi, ông Henry Bùi còn cảnh báo về nguy cơ từ chất vàng O, một phẩm màu công nghiệp được dùng để đánh bóng vỏ sầu riêng, dù không ảnh hưởng phần thịt, nhưng có thể phát tán qua không khí và làm nhiễm chéo cả kho hàng. Nếu phát hiện, cơ sở đóng gói cần phải khử trùng toàn bộ nhà máy, thậm chí xây mới nếu không xử lý triệt để được. Đồng thời, cần kiểm tra chất lượng sản phẩm ngay từ khi thu mua tại vườn.Theo Minh Sáng - Nguyễn Thủy - nongnghiepmoitruong.vn

26 May, 2025 975

Tốc độ tăng trưởng diện tích sầu riêng bình quân gần 20%/năm trong gần một thập kỷ đặt ra thách thức lớn về kiểm soát chất lượng, an toàn thực phẩm.Sầu riêng đang là mặt hàng nông sản xuất khẩu chủ lực, nhưng cũng trở thành điểm nóng về quản lý khi diện tích liên tục mở rộng, trong khi nhiều vùng trồng và cơ sở đóng gói không tuân thủ quy định. Trước thực trạng đó, ngày 23/5 Thủ tướng Phạm Minh Chính gửi công điện khẩn, yêu cầu các bộ, ngành và 24 tỉnh, thành phố siết chặt toàn bộ chuỗi sản xuất, chế biến, xuất khẩu sầu riêng.Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, diện tích trồng sầu riêng cả nước năm 2024 đạt gần 180.000 ha, sản lượng ước đạt 1,5 triệu tấn, kim ngạch xuất khẩu khoảng 3,2 tỷ USD, chiếm gần 50% tổng giá trị xuất khẩu rau quả.Diện tích trồng sầu riêng trên cả nước đạt gần 180.000 haTuy nhiên, tốc độ tăng trưởng diện tích sầu riêng bình quân gần 20%/năm trong gần một thập kỷ đặt ra thách thức lớn về kiểm soát chất lượng, an toàn thực phẩm và khả năng cạnh tranh khi nhiều thị trường, đặc biệt là Trung Quốc, đã siết điều kiện nhập khẩu.Tái cơ cấu sản xuất, giảm phụ thuộc quả tươiThủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức rà soát, cơ cấu lại toàn ngành sầu riêng. Theo đó, các vùng trồng kém hiệu quả cần được thu hẹp, chuyển hướng sang phát triển sản phẩm chất lượng cao, có thể chế biến sâu hoặc bảo quản lâu dài, giảm phụ thuộc vào xuất khẩu quả tươi, vốn dễ rơi vào cảnh rớt giá khi vào vụ thu hoạch rộ.Bên cạnh đó, Thủ tướng yêu cầu hoàn thiện các quy định về cấp và quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói theo hướng minh bạch, thống nhất, phù hợp thông lệ quốc tế. Hướng dẫn sản xuất bền vững sẽ được ban hành trong quý III/2025, với trọng tâm là an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và áp dụng công nghệ số toàn chuỗi.Bộ cũng được giao làm việc trực tiếp với Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) để thống nhất quy trình kiểm tra, thông quan sầu riêng Việt Nam, đồng thời thúc đẩy đàm phán mở cửa thêm các thị trường mới. Cơ sở kiểm dịch thực vật tại cửa khẩu được yêu cầu bố trí đủ nhân lực, thiết bị để xử lý kịp thời trong giai đoạn cao điểm thu hoạch.Siết giám sát, xử lý gian lận, mở rộng thị trườngCông điện cũng đặt trọng tâm vào việc giám sát và xử lý gian lận mã số vùng trồng, yếu tố từng khiến nhiều lô hàng bị trả về hoặc đình chỉ xuất khẩu. Bộ Công an được giao điều tra và xử lý nghiêm các hành vi làm giả hồ sơ, gian lận mã số, gây ảnh hưởng tiêu cực đến uy tín hàng Việt.Các địa phương trồng sầu riêng được yêu cầu kiểm soát chặt diện tích trồng mới, không để xảy ra tình trạng trồng tự phát trên đất dốc hoặc khu vực không đáp ứng điều kiện canh tác bền vững. Hệ thống giám sát vùng trồng và cơ sở đóng gói phải được tổ chức chặt chẽ, định kỳ hoặc đột xuất kiểm tra việc tuân thủ quy định của Việt Nam và yêu cầu nước nhập khẩu.Để tăng năng lực cạnh tranh, Bộ Công Thương sẽ phối hợp xây dựng thương hiệu quốc gia cho sầu riêng Việt Nam, đẩy mạnh xúc tiến thương mại, phân phối qua sàn thương mại điện tử, chuỗi bán lẻ hiện đại và hệ thống logistics quốc tế. Bộ Tài chính được yêu cầu ưu tiên thông quan sầu riêng trong mùa vụ, đồng thời đề xuất các chính sách hỗ trợ tài chính, tín dụng cho doanh nghiệp chế biến, bảo quản sau thu hoạch.Sầu riêng hiện là sản phẩm rau quả có giá trị xuất khẩu cao nhất, nhưng nếu không kiểm soát chặt mã vùng, quy trình sản xuất và chất lượng, Việt Nam có nguy cơ đánh mất lợi thế tại các thị trường lớn. Công điện lần này được xem là lời cảnh báo mạnh mẽ và là chỉ đạo quyết liệt nhằm tái thiết một ngành hàng tỷ đô theo hướng bền vững và có kiểm soát.Theo Bảo Thắng - nongnghiepmoitruong.vn

22 May, 2025 615

Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) chính thức công nhận thêm 829 mã số vùng trồng và 131 mã số cơ sở đóng gói sầu riêng của Việt Nam.Xuất khẩu bền vữngTheo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật - Bộ Nông nghiệp và Môi trường, việc mở rộng danh sách này tạo điều kiện thuận lợi để tăng cường xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc. Các địa phương và doanh nghiệp cần chủ động tận dụng cơ hội này, đồng thời bảo đảm nghiêm túc tuân thủ quy định về kiểm dịch thực vật và an toàn thực phẩm nhằm xuất khẩu sầu riêng một cách bền vững.Ngày 11/7/2022, Nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch thực vật (KDTV) đối với quả sầu riêng tươi của Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc đã ký kết.Ngay sau đó, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đã làm việc với các địa phương trồng sầu riêng trong cả nước, phổ biến quy định, hướng dẫn xây dựng vùng trồng, cơ sở đóng gói đạt chuẩn. Cục đã gửi hồ sơ 1.604 vùng trồng và 314 CSĐG sầu riêng cho Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC); trong đó có 708 vùng trồng, 168 CSĐG đã được phê duyệt. Do có vi phạm trong quá trình xuất khẩu, thời gian qua GACC đã tạm dừng hoạt động đối với một số vùng trồng và CSĐG.Năm 2024, Sầu riêng Việt Nam từng vượt qua Thái Lan, chiếm tới 57% thị phần sầu riêng ở Trung QuốcTừ cảnh báo và yêu cầu thị trường, hoạt động sản xuất và xuất khẩu sầu riêng đã có sự thay đổi. Thông tin từ Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, ngày 21/5/2025, Tổng cục Hải quan Trung Quốc đã tiếp tục phê duyệt thêm 829 vùng trồng, 131 cơ sở đóng gói sầu riêng Việt Nam được phép xuất khẩu vào thị trường Trung Quốc.Một điểm khác biệt so với các mặt hàng truyền thống khác của Việt Nam (xoài, thanh long, nhãn, vải, dưa hấu...) xuất khẩu sang Trung Quốc, là phía GACC thực hiện kiểm tra thực tế (trực tiếp hoặc trực tuyến) với tất cả các vùng trồng, cơ sở đóng gói của Việt Nam trước khi phê duyệt mã số và cấp phép xuất khẩu.Theo ông Tô Vạn Quang, Phó Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp Việt Nam - Trung Quốc tại Quảng Tây, sầu riêng Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc trong vài năm qua có thể nói là một sự tăng trưởng bùng nổ, trở thành điểm sáng trong xuất khẩu nông sản của Việt Nam. Năm 2023, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam sang Trung Quốc đã tăng từ 188 triệu USD năm 2022 lên khoảng 2,2 tỷ USD, chiếm khoảng 31,8% thị phần sầu riêng Trung Quốc. “Có lúc sầu riêng Việt Nam chiếm 57% lượng nhập khẩu của Trung Quốc”, ông Tô nói.Sở dĩ có con số này, bởi Việt Nam và Trung Quốc là hai nước láng giềng, do đó khoảng cách vận chuyển ngắn, chi phí logicstic thấp. Thế mạnh nữa là Việt Nam có địa lý trải dài, sản phẩm thu hoạch quanh năm. Doanh nhân có hơn 20 năm kinh nghiệm làm việc tại Việt Nam, khẳng định muốn xuất khẩu bền vững, phải nghiêm túc tuân thủ toàn bộ quy trình kỹ thuật đã được hai nước ký kết trong Nghị định thư.Trung Quốc ngày càng nâng cao hàng rào kỹ thuậtTheo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, sầu riêng tươi và sầu riêng đông lạnh có thể xuất khẩu sang hơn 20 quốc gia, tuy nhiên từ sau khi ký Nghị định thư sầu riêng với Trung Quốc thì có hơn 90% sản lượng sầu riêng Việt Nam được tiêu thụ tại thị trường của quốc gia này. Đặc thù lớn nhất của thị trường Trung Quốc là khó đoán, quy định thường thay đổi nhanh và ngay nên rất khó khăn trong ứng phó; thương nhân nước này tham gia rất sâu vào chuỗi thu mua và phân phối sầu riêng, ngay cả ở Việt Nam.Yêu cầu kỹ thuật của Trung Quốc rất cao, ngày càng nâng hàng rào kỹ thuật, đặc biệt là yêu cầu về an toàn thực phẩm.Nhiều doanh nghiệp, vùng trồng, cơ sở đóng gói chỉ quan tâm và coi trọng việc đăng ký cấp mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói sầu riêng mà không quan tâm đến duy trì các vùng trồng, cơ sở đóng gói đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật được quy định tại Nghị định thư. Tình trạng giả mạo, mua bán mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói vẫn diễn ra dẫn đến việc không thể truy xuất nguồn gốc sản phẩm khi cần. Đặc biệt, không kiểm soát được chất lượng sầu riêng.Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cũng cảnh báo việc thu hoạch khi trái chưa đạt độ chín sinh lý, trái non, già và chạy theo lợi nhuận dẫn đến nhiều lô hàng sau khi xuất sang Trung Quốc được phản ảnh sầu riêng bị sượng. Điều này đã ảnh hưởng đến chất lượng, hình ảnh và thương hiệu của sầu riêng Việt Nam.Một trong các giải pháp lâu dài là xây dựng khung pháp lý: Sửa đổi, bổ sung quy định tại Điều 64 - Luật Trồng trọt để làm cơ sở xây các quy định, chế tài liên quan đến việc cấp, quản lý và sử dụng mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói. Sau khi Luật sửa đổi được ban hành, lập tức xây dựng Nghị định để cụ thể hóa các nội dung quản lý nhà nước đối với mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói.Đàm phán mở cửa thị trường: Tiếp tục đàm phán mở rộng thị trường xuất khẩu và mở rộng thị trường tiềm năng; tăng cường quảng bá, xúc tiến thương mại, kết nối giao thương giới thiệu sản phẩm sầu riêng tại các thị trường đang có nhu cầu tốt như Hoa Kỳ, Canada, Anh, Australia, Hồng Kông, Nhật Bản, Đài Loan; một số thị trường mới mở đang có xu hướng tăng trưởng nhập khẩu như UAE, Hà Lan, Pháp, Nga.Theo Văn Việt - nongnghiepmoitruong.vn

21 May, 2025 623

Trước các quy định ngày càng siết chặt từ thị trường, ngành sầu riêng phải được quản lý chặt chẽ từ sản xuất đến thương mại, nâng cao chất lượng, uy tín sầu riêng Việt Nam trên thương trường quốc tế.Từ niềm tự hào xuất khẩu đến cuộc sát hạch quốc tếNhững tháng đầu năm 2025, ngành sầu riêng Việt Nam đối mặt với giai đoạn chuyển tiếp đầy cam go: Từ trạng thái mở cửa thuận lợi sang kiểm soát gắt gao. Trên các cao nguyên Đắk Lắk đến đồng bằng Tiền Giang, trái sầu riêng không còn chỉ là niềm tự hào, mà đã trở thành tâm điểm của cuộc sát hạch chất lượng toàn diện từ phía thị trường nhập khẩu. Đặc biệt, Trung Quốc, đối tác thương mại lớn nhất của ngành, đã siết chặt kiểm tra dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, các chất phụ gia, cũng như truy xuất nguồn gốc và hồ sơ mã số vùng trồng.Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Huỳnh Tấn Đạt cho biết: "Thị trường ngày càng khó tính, chỉ cần sai lệch nhỏ về dư lượng hóa chất hay truy xuất không đúng là vùng trồng có thể bị đình chỉ, doanh nghiệp mất quyền xuất khẩu". Việc giữ vững từng mã số vùng trồng giờ đây không còn là lựa chọn, mà là điều kiện sống còn.Tính đến đầu năm 2025, cả nước có hơn 700 mã số vùng trồng và 400 cơ sở đóng gói được phê duyệt xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc.Theo quy trình hiện hành được quy định tại văn bản số 1776/BNN-BVTV ngày 23/3/2023, việc thẩm định, cấp và quản lý mã số vùng trồng được phân cấp về Sở Nông nghiệp và Môi trường các địa phương. Các Sở chịu trách nhiệm cấp mã số, giám sát định kỳ, cập nhật dữ liệu và hướng dẫn nông dân sử dụng phần mềm Nhật ký đồng ruộng. Tính đến đầu năm 2025, cả nước có hơn 700 mã số vùng trồng và 400 cơ sở đóng gói được phê duyệt xuất khẩu sang Trung Quốc. Tuy nhiên, vẫn còn không ít địa phương để xảy ra tình trạng mượn mã số, không cập nhật nhật ký hoặc khai báo sai sản lượng, dẫn đến bị trả hàng.Ông Đạt nhấn mạnh: "Chúng tôi không chỉ kiểm tra trước thu hoạch, mà còn theo sát cả khâu vận chuyển, đóng gói và xuất cửa khẩu. Việc tái kiểm định sau vi phạm là bắt buộc". Trên thực tế, một số vùng trồng từng bị thu hồi mã số do không tuân thủ quy trình kỹ thuật và cập nhật dữ liệu không đầy đủ.Trong khi đó, diện tích trồng sầu riêng cả nước đã tăng nhanh chóng, đạt gần 180.000 ha với sản lượng khoảng 1,5 triệu tấn vào năm 2024. Sự phát triển bột phát này, theo đánh giá của Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, tiềm ẩn nhiều rủi ro như manh mún vùng trồng, khó kiểm soát chất lượng, thiếu nước tưới và lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật.Trước thực trạng này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã chỉ đạo xây dựng vùng trồng tập trung, khuyến khích trồng rải vụ để giảm áp lực thu hoạch đồng loạt, đồng thời thúc đẩy hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn về canh tác, thu hoạch và bảo quản trái cây, trong đó sầu riêng là ưu tiên hàng đầu. Đặc biệt, Bộ đang soạn thảo các quy chuẩn mới về giới hạn dư lượng kim loại nặng trong đất, nước tưới và sản phẩm để tiệm cận các yêu cầu quốc tế.Bài kiểm tra thực thụ về sầu riêng đông lạnhTháng 8/2024 đánh dấu bước ngoặt lớn khi Việt Nam và Trung Quốc ký Nghị định thư xuất khẩu sầu riêng đông lạnh. Nếu như sầu riêng tươi đòi hỏi truy xuất rõ ràng và kiểm soát tồn dư hóa chất, thì sầu riêng đông lạnh còn nghiêm ngặt hơn về hạ tầng bảo quản, cấp đông chuẩn hóa và tiêu chuẩn đóng gói theo HACCP."Sầu riêng đông lạnh là phép thử lửa. Nếu không nâng cấp hạ tầng, không kiểm soát đầu vào thì doanh nghiệp tự loại mình khỏi cuộc chơi", ông Đạt cảnh báo. Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) yêu cầu hệ thống truy xuất chặt chẽ, dữ liệu đồng bộ từ vùng trồng đến cơ sở cấp đông và lưu trữ hồ sơ trực tuyến phục vụ hậu kiểm.Sầu riêng là loại trái cây tạo ra bước chuyển lớn về kim ngạch xuất khẩu nông sản cho Việt NamBộ Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp với GACC hỗ trợ doanh nghiệp đăng ký xuất khẩu sầu riêng đông lạnh, đồng thời duy trì cơ sở dữ liệu trực tuyến để doanh nghiệp tra cứu nhanh kết quả thử nghiệm. Đây không chỉ là điều kiện bắt buộc mà còn là thước đo đánh giá năng lực tuân thủ toàn ngành.Không chỉ có Trung Quốc, các thị trường cao cấp khác như Hàn Quốc, Nhật Bản, EU cũng đang theo dõi chặt chẽ tiến trình nâng cấp chuỗi cung ứng sầu riêng của Việt Nam. Những yêu cầu về HACCP, kiểm soát nhiệt độ, độ chín, cấu trúc sinh hóa… có thể khiến toàn bộ lô hàng bị từ chối nếu một khâu mắc lỗi.Trước các áp lực đó, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đã chủ động hoàn thiện tiêu chuẩn kỹ thuật mới, đồng thời phối hợp với các đơn vị liên quan để xây dựng chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ bảo quản, cơ sở hạ tầng lạnh và mô hình canh tác bền vững. Cơ quan này cũng đang triển khai các khóa tập huấn cập nhật kiến thức cho cán bộ địa phương và doanh nghiệp về các quy định nhập khẩu mới nhất, đảm bảo năng lực đáp ứng ngay cả khi chính sách thay đổi đột ngột chỉ trong 3-4 ngày.Giữ chất lượng là giữ thị trườngTrong giai đoạn từ nay đến 2030, mục tiêu lớn nhất của ngành không còn là mở rộng diện tích mà là nâng cao độ tin cậy. Đó là lý do Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đẩy mạnh áp dụng mô hình giám sát rủi ro, xử lý nghiêm các vùng trồng, cơ sở vi phạm, bao gồm việc thu hồi mã số, dừng cấp phép, kiểm tra đột xuất và phối hợp với nước nhập khẩu để thực thi hậu kiểm tại gốc.Các địa phương cũng được yêu cầu tổ chức thanh tra việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, tồn dư hóa chất, kiểm tra định kỳ đất trồng và cải tạo đất tại các vùng có nguy cơ nhiễm kim loại nặng. Chỉ khi đạt ngưỡng an toàn, vùng trồng mới được phục hồi mã số và trở lại chuỗi xuất khẩu.Không chỉ có Trung Quốc, các thị trường cao cấp khác như Hàn Quốc, Nhật Bản, EU cũng đang theo dõi chặt chẽ tiến trình nâng cấp chuỗi cung ứng sầu riêng của Việt Nam"Giữ từng vùng trồng như giữ nền móng cho một tòa nhà. Nền không chắc, tầng trên không thể vững", ông Đạt nhấn mạnh. Với sự chuyển động đồng bộ từ trung ương tới địa phương, ngành sầu riêng đang đứng trước cơ hội định hình lại chính mình, không chỉ để giữ thị phần tại Trung Quốc mà còn làm nền tảng tiến ra các thị trường cao cấp khác.Sầu riêng là loại trái cây tạo ra bước chuyển lớn về kim ngạch xuất khẩu nông sản cho Việt Nam, kể từ khi Việt Nam ký Nghị định thư xuất khẩu chính ngạch mặt hàng này với Trung Quốc. Điều đó biến “vua của các loại trái cây” trở thành biểu tượng cho sự hội nhập của nông sản Việt - vừa là cơ hội, vừa là trách nhiệm. Nếu tận dụng tốt cơ hội này, ngành sầu riêng không chỉ giữ được chất lượng mà còn giữ được vị thế trên bản đồ xuất khẩu trái cây toàn cầu."Ngoài thị trường Trung Quốc, sầu riêng tươi Việt Nam được tiêu thụ trên 20 thị trường khác như Hồng Kông, Đài Loan, Thụy Sỹ, EU, Nhật Bản…); sầu riêng đông lạnh có mặt tại hơn 20 thị trường như Thái Lan, Hàn Quốc, Nhật Bản, Hồng Kong, Kazakstan….""Tính riêng năm 2024, Việt Nam đã xuất khẩu được hơn 1,4 triệu tấn sầu riêng, trong đó chủ yếu là sầu riêng tươi. Một số thị trường như Nhật Bản, Thái Lan, Hồng Kông, Đài Loan, EU không yêu cầu mở cửa. Họ cho phép nhập khẩu sầu riêng của Việt Nam, dù không có yêu cầu về mã số xuất khẩu, nhưng thường đặt ra những yêu cầu nghiêm ngặt về các chỉ tiêu an toàn thực phẩm."Theo Bá Thắng - nongnghiepmoitruong.vn