Dự án GoRice được triển khai tại Đồng bằng sông Cửu Long với mục tiêu thúc đẩy canh tác lúa chất lượng cao, giảm phát thải khí nhà kính và thích ứng với biến đổi khí hậu. Đây là bước tiến quan trọng trong quá trình chuyển đổi sang nền nông nghiệp xanh, nâng cao giá trị hạt gạo Việt Nam và cải thiện sinh kế cho người nông dân.

GoRice – Hướng đi mới cho ngành lúa gạo Việt Nam

Ngày 28/10/2026, tại TP. Cần Thơ, Dự án Phát triển chuỗi giá trị lúa gạo bền vững, phát thải thấp và thích ứng biến đổi khí hậu tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long (GoRice) chính thức được khởi động.

Dự án do Chính phủ Canada tài trợ thông qua Bộ Các vấn đề Toàn cầu Canada (GAC), với sự điều phối của Oxfam tại Việt Nam và sự phối hợp của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Viện Môi trường Nông nghiệp (IAE) cùng các cơ quan quản lý nông nghiệp tại Cần Thơ, An Giang và Vĩnh Long.

Được triển khai trong giai đoạn 2025–2030, GoRice hướng đến giải quyết những thách thức lớn của ngành lúa gạo, từ phương thức canh tác, quản lý phụ phẩm nông nghiệp đến đo lường phát thải và kết nối thị trường tiêu thụ.

Đặc biệt, dự án góp phần hỗ trợ Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh tại Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030.

_{Những mục tiêu nổi bật đến năm 2030}

GoRice đặt ra các mục tiêu cụ thể nhằm tạo ra những thay đổi thiết thực trong sản xuất lúa gạo và chuỗi giá trị nông nghiệp:

Giảm khoảng 748.000 tấn phát thải carbon, góp phần thực hiện mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính trong nông nghiệp.

Thúc đẩy 180.000 ha diện tích gieo trồng áp dụng các thực hành canh tác lúa chất lượng cao, phát thải thấp.

Mang lại lợi ích trực tiếp cho 48.200 người, trong đó phụ nữ chiếm khoảng 50%.

Hướng tới 100.000 người tiêu dùng được hưởng lợi từ sự phát triển của chuỗi giá trị lúa gạo bền vững.

Bên cạnh các chỉ tiêu về môi trường, dự án còn chú trọng đào tạo kỹ thuật cho nông dân, phát triển kinh tế tuần hoàn từ phụ phẩm nông nghiệp, tăng cường khả năng tiếp cận công nghệ và tài chính xanh, đồng thời mở rộng thị trường cho các sản phẩm gạo phát thải thấp.

Những mục tiêu này cho thấy chuyển đổi xanh trong nông nghiệp không chỉ dừng lại ở việc giảm tác động đến môi trường mà còn cần tạo ra giá trị kinh tế và lợi ích lâu dài cho các bên tham gia chuỗi sản xuất.

Từ canh tác bền vững đến nâng cao giá trị hạt gạo

Đồng bằng sông Cửu Long là vùng sản xuất lúa gạo trọng điểm của Việt Nam, đóng vai trò quan trọng trong bảo đảm an ninh lương thực và xuất khẩu nông sản. Tuy nhiên, khu vực này cũng đang chịu nhiều tác động từ biến đổi khí hậu, hạn hán, xâm nhập mặn và yêu cầu ngày càng cao về giảm phát thải khí nhà kính.

Trong bối cảnh đó, chuyển đổi phương thức sản xuất theo hướng chất lượng cao, phát thải thấp là yêu cầu cấp thiết.

Thông qua GoRice, nông dân và các hợp tác xã được hỗ trợ nâng cao năng lực canh tác, chuẩn hóa quy trình sản xuất và tiếp cận các giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế. Việc sử dụng hiệu quả nguồn lực, quản lý phụ phẩm như rơm rạ và thúc đẩy các mô hình kinh tế tuần hoàn cũng góp phần giảm lãng phí, nâng cao hiệu quả sản xuất.

Song song với cải thiện quy trình canh tác, dự án hướng đến tăng cường liên kết giữa nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp chế biến và các đơn vị thu mua. Đây là nền tảng quan trọng để hình thành những vùng nguyên liệu ổn định, nâng cao khả năng truy xuất và đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường.

Thực tế triển khai Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp đã ghi nhận những tín hiệu tích cực. Theo thông tin được công bố tại sự kiện khởi động GoRice, thu nhập của nông dân tại các mô hình đã triển khai tăng khoảng 1,5–9,3 triệu đồng/ha, tùy điều kiện canh tác và mùa vụ. Nhãn hiệu “Gạo Việt xanh phát thải thấp” cũng đã tiếp cận một số thị trường xuất khẩu như Nhật Bản, EU và Ả Rập Xê-út.

Những kết quả này cho thấy sản xuất bền vững có thể mở ra cơ hội nâng cao thu nhập cho người trồng lúa, đồng thời gia tăng sức cạnh tranh của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Đo lường phát thải – Nền tảng cho nông nghiệp xanh

Một trong những yếu tố quan trọng để phát triển chuỗi giá trị lúa gạo phát thải thấp là khả năng đo lường và xác minh kết quả giảm phát thải.

GoRice hướng đến xây dựng hệ thống đo đạc, báo cáo và thẩm định (MRV), giúp theo dõi dữ liệu phát thải trong quá trình sản xuất một cách nhất quán và minh bạch hơn.

Khi dữ liệu được thu thập và kiểm chứng phù hợp, các kết quả giảm phát thải sẽ có cơ sở rõ ràng hơn để đánh giá hiệu quả của những mô hình canh tác bền vững. Đây cũng là tiền đề để ngành lúa gạo từng bước tiếp cận các cơ chế tài chính xanh và thị trường carbon trong tương lai.

Việc kết hợp giữa quy trình sản xuất, dữ liệu minh bạch và liên kết thị trường sẽ góp phần nâng cao niềm tin của doanh nghiệp, đối tác và người tiêu dùng đối với các sản phẩm nông nghiệp có trách nhiệm với môi trường.

Hướng tới tương lai nông nghiệp bền vững

GoRice không chỉ là một dự án hỗ trợ kỹ thuật canh tác mà còn thể hiện xu hướng chuyển đổi toàn diện của ngành lúa gạo Việt Nam: từ tập trung vào sản lượng sang chú trọng chất lượng, hiệu quả kinh tế và trách nhiệm môi trường.

Với sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp, hợp tác xã và người nông dân, dự án kỳ vọng góp phần xây dựng chuỗi giá trị lúa gạo có khả năng thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu, tạo sinh kế ổn định và mở rộng cơ hội tiếp cận các thị trường có yêu cầu cao về tính bền vững.

Trong dài hạn, những sáng kiến như GoRice sẽ góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh của nông nghiệp Việt Nam, đồng thời tạo nền tảng để công nghệ, dữ liệu và các giải pháp đổi mới sáng tạo phát huy vai trò trong việc nâng cao giá trị nông sản.